Karaffen

De eerste vraag is waar de karaf voor dient. Voor water op tafel wil je een rechte vorm met een smalle voet, die weinig ruimte inneemt en makkelijk in de koelkastdeur past; de Bacchus-maten van 0,25 tot 1 liter zijn daar de standaard voor. Voor huiswijn per kwart of halve liter neem je dezelfde vorm in een kleinere maat, het liefst met een streep die aangeeft waar de inhoud zit. Voor wijn die moet ademen kies je juist een brede, platte bodem, want de hoeveelheid wijn die lucht raakt bepaalt hoe snel de wijn opent.

Let daarna op de hals en de stop. Een karaf zonder stop is bedoeld voor gebruik binnen een uur of twee, een karaf met een geslepen of luchtdichte stop houdt sterke drank weken goed en voorkomt dat de geur uit het dressoir trekt. De whiskymodellen van 70 tot 96 cl vallen in die groep. Kijk tot slot naar het gewicht: geslepen kristal is zwaarder en mooier om te zien, maar een lichte horecakaraf schenk je met een hand vol, en dat telt als je een tafel van tien bedient.

Vul een waterkaraf niet helemaal, want dan schenk je gegarandeerd over de rand. Tot ongeveer twee derde is de veilige grens. Schenk in een vloeiende beweging en draai de karaf aan het einde iets terug, zodat de laatste druppel meegaat in plaats van langs de buitenkant te lopen. Bij een tuit werkt dat vanzelf, bij een rechte hals moet je het aanleren.

Wijn overschenken doe je rustig en langs de wand als de fles bezinksel heeft, en juist met een klaterende straal als je een jonge, gesloten wijn wilt openen. Een half uur in de karaf doet bij stevige rode wijn meer dan een uur walsen in het glas. Whisky uit een karaf schenk je puur of over een grote ijsklont in een laag glas, zoals bij een old fashioned. Voor een grote karaf met fruit en wijn vind je de verhouding bij de sangria.

Een karaf is lastiger schoon te houden dan een glas, simpelweg omdat je er niet met een doek in kunt. Spoel hem direct na gebruik om met lauw water, want opgedroogde wijn hecht zich aan het glas en laat een bruine aanslag achter. Zit die er toch, vul de karaf dan met warm water, een scheut azijn en een handvol rijstkorrels, en draai voorzichtig rond tot de aanslag loskomt.

Drogen is het echte probleem. Een karaf die je rechtop wegzet houdt vocht vast en gaat muf ruiken, wat de volgende wijn meteen bederft. Zet hem ondersteboven op een droogrek of leg hem schuin met de opening naar beneden tot hij helemaal droog is. Bewaar een karaf met stop pas afgesloten als je zeker weet dat er geen vocht meer in zit, en houd geslepen kristal uit de vaatwasser als de stop van kurk of metaal is.

Wil je een karaf die specifiek voor het beluchten van wijn is gebouwd, kijk dan bij de decanteerkaraffen, waar de brede modellen staan. Voor de zware modellen met stop voor het dressoir ga je naar de whiskey karaf. Zoek je juist een kan met oor voor water of sap op tafel, dan zitten die bij de waterkannen. Wat erbij hoort staat een klik verderop: de wijnglazen voor de bijpassende kelken en de wijnstoppers om een aangebroken fles luchtdicht af te sluiten. Weet je nog niet welke maat je nodig hebt, dan helpen de vragen hieronder je op weg.